تکنیک های پایش وضعیت لرزش

برای ماشین های مختلف و با درجه اهمیت های متفاوت، تا کنون تکنیک های متنوعی برای پایش وضعیت لرزش توسعه یافته است. برخی از آنها عمومی شده و از حداقل های پایش وضعیت لرزش است و برخی دیگر با توسعه بیشتر تکنیک های پیشرفته تر اندازه گیری و عیب یابی به مرور به تکنیک های پایش وضعیت لرزش اضافه شده است. ممکن است برخی از این تکنیک ها سنسورها خاص خود را داشته باشند یا لازم باشد در محل خاصی نصب شوند.

در ادامه مهم ترین تکنیک های مورد استفاده در تجهیزات تولید تواتر را می توانید ببینید.

لرزش کل

ساده ترین و اولین اندازه گیری که برای ارزیابی وضعیت یک ماشین دوّار مورد استفاده قرار می گیرد، لرزش کل است. از این اندازه گیری ممکن است تحت عنوان لرزش باند وسیع Broad Band Vibration نیز نام برده شود زیرا دامنه ارتعاش کل را در یک محدوده باند وسیع معمولا 1 Hz- 1KHz بیان می کند. این دامنه می تواند شتاب، سرعت یا جابجایی لرزشی باشد و بر حسب مقدار موثر rms، پیک Peak یا Peak To Peak (PP) قابل بیان است.

استانداردهای بین المللی مختلفی برای تعریف حدود لرزشی مجاز ماشین های مختلف ارائه شده و به تدریج توسعه یافته است. این استانداردها از اندازه گیری لرزش کل برای ارزیابی وضعیت ماشین استفاده می کنند. تا زمان ارائه این متن، پر کاربرد ترین استاندارد برای این منظور استاندارد ISO 20816 است که برای ماشین های مختلف قسمت های مختلفی ارائه کرده است

سیگنال لرزش: طیف فرکانسی، شکل موج و اوربیت

دامنه لرزش کل برای ارزیابی وضعیت کلی ماشین مفید است اما معمولا نمی توان از آن برای عیب یابی و استخراج عوامل ایجاد لرزش استفاده نمود. برای این منظور باید سیگنال لرزش اندازه گیری شود و این کار را فقط با یک آنالایزر می توان انجام داد و ویبرومتر های ساده قادر به انجام این نوع اندازه گیری ها نیستند.

به همین منظور این ابزار عموما توسط کارشناسان عیب یابی و برای تعیین نوع خرابی ماشین مورد استفاده قرار می گیرد.

دامنه و فاز

اندازه گیری دامنه و فاز در عملیات بالانس مورد استفاده قرار می گیرد. اما استفاده های مهمی نیز در عیب یابی و تفکیک عیوب لرزشی ماشین نیز می تواند داشته باشد. دامنه و فاز را می توان بصورت انفرادی با استفاده از دو سنسور یکی لرزش و دیگری مرجع فاز Tacho, Key Phasor بدست آورد یا بصورت نسبی بین دو سنسور لرزش بدون نیاز به سنسور مرجع فاز اندازه گیری کرد. برای عملیات بالانس حتما باید از روش اول و برای عیب یابی آنالیز فازی یا آنالیز تغییر شکل های عملی Operational Deflection Shape(ODS) می توان از روش دوم نیز استفاده کرد.

راه اندازی و توقف

این نوع اندازه گیری از نوع اندازه گیری های گذرا Transient در ارتعاش سنجی است. به این اندازه گیری پاسخ گذرای نابالانسی نیز می گویند. در این روش دامنه و فاز در حین راه اندازی یا توقف ماشین متناسب با تغییر سرعت چرخشی ماشین ثبت می شود. داده های این تغییرات را می توان به دو روش نمایش بود Bode Plot یا نمایش نایکوئیست Nyquist Plot نمایش داد.

جدید

تواتر در روشی ابداعی در نمایش بود دستگاه خود اوربیت را نیز در کنار دامنه و فاز ارائه کرده است. این روش کمک خوبی در تفکیک نوع فرکانس های طبیعی فراهم می سازد.

جدید

پویا نمایی ماشین

در یک تکنیک جدید که توسط تواتر ابداع شده، می توان حرکت سه بعدی یاتاقان های ماشین و شفت متصل به آن را از روی اندازه گیری های سیگنال لرزشی هر یاتاقان در شش جهت بصورت پویا نمایی مشاهده کرد. این یک روش بسیار سودمند در تشخیص عیوب فرکانس پایین است و می توان بدون نیاز به استفاده از کامپیوتر و نرم افزارهای ODS در سایت و تنها با استفاده  از آنالایزر حرکت یاتاقان ها را بصورت پویا نمایی مشاهده کرد.

وضع بلبرینگ و انولوپ

ارتعاش کل و سیگنال لرزش معمولی نمی تواند سیگنال های فرکانس بالای مربوط به خرابی های بلبرینگ ها را مخصوصا در مراحل اولیه پیدایش عیب که دامنه آنها بسیار پایین و فرکانس بالایی دارند شناسایی کند. در عوض می توان از اندازه گیری وضع بلبرینگ BCU به عنوان لرزش کل خرابی بلبرینگ و از انولوپ به عنوان سیگنال لرزش خرابی های بلبرینگ استفاده نمود. این اندازه گیری ها در فرکانس های بالا انجام می شود و باید از شتاب سنج و نصب مناسب برای آنها استفاده نمود.

موقعیت محوری شافت

در برخی ماشین های حساس که یاتاقان از نوع لغزشی دارند، یاتاقان تراست نیز معمولا از نوع لغزشی است و خرابی یاتاقان تراست می تواند باعث حرکت محوری شده و باعث درگیری روتور و پوسته شده و خسارت های سنگینی ببار آورد. برای این منظور حرکت محور نسبت به پوسته تحت پایش و حفاظت دائم قرار دارد.

لوگو تواتر سپاهان

Instagram
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
اصفهان، بلوار دانشگاه صنعتی، شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان،
خیابان 12، شماره 308A
تلفن : 03133932080   
فاکس : 03133932079
ایمیل : info@tavator.com
مراجع

کتاب ها
دانلود نرم افزار 
سمینار های جاری 
شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان