همراستاسازی

علی رغم اینکه ممکن است در بسیاری از کارخانه ها همراستاسازی بعنوان یکی از عملیات ساده نصب ماشین شناخته شود و توجه خاصی به آن نداشته باشند، ناهمراستایی بین ماشین ها دومین عامل مهم  ایجاد ارتعاش در ماشین های دوار است و مخصوصاً در ماشین های حساس انجام عملیات همراستاسازی باید با استفاده از ابزار مناسب و در نظر گرفتن نکات و دستورالعمل های خاصی صورت گیرد. شرکت مهندسی تواتر سپاهان با بیش از دو د هه تجارب عملی در انجام همراستاسازی ماشین های دوار با استفاده از تجهیزات لیزری و همچنین روش های سنتی استفاده از ساعت اندیکاتور، ارائه دهنده خدمات همراستا سازی ماشین های دوار با تکنولوژی های جدید است.

دراین قسمت شما با برخی از تعاریف و ویژگی های همراستاسازی و روشهای آن آشنا خواهید شد.

انواع همراستاسازی

تعریف همراستاسازی

همراستاسازی عبارت است از تنظیم پایه های ماشین در حالت توقف به صورتی که هنگام کار عادی ماشین محورهای دوران ماشین های کوپل با هم در یک محور قرار گیرند. تراز کردن ماشین ها و یا تنظیم کوپلینگ اگر چه مهم است اما همراستاسازی نیست! در همراستاسازی هدف هم محور کردن دو محور دوران ماشین ها بدون در نظر گرفتن کوپلینگ یا تراز بودن افقی یا عمودی آن است. مطابق تصویر زیر هر ناهمراستایی شامل دو مولفه خارج از مرکزی (افقی و عمودی) و دو مولفه انحراف زاویه ای (افقی و عمودی) است. در عملیات همراستا سازی باید هر چهار مولفه اندازه گیری و اصلاح گردد تا برآیند آن که ناهمراستایی کل است تا مقدار مجاز کاهش یابد.

Misalignment

یکی از مشکلات نصب ماشین ها وجود پایه های نرم (Soft Foot)  است، که علاوه بر ایجاد ارتعاش – مخصوصاً در الکتروموتورها- عملیات همراستاسازی را دشوار می نماید. بنابراین یکی از عملیات قبل از همراستاسازی حذف پایه های نرم است که در فرآیند همراستاسازی قابل اندازه گیری و اصلاح است.

پایه های نرم

روش های همراستاسازی

  • استفاده از شمش و فيلر :

ساده ترين روش همراستاسازی است که عموماً برای ماشین های ساده و کم سرعت استفاده می شود. خطاهای اين روش می تواند  مشکلات ارتعاشی قابل ملاحظه ای ايجاد کند. این روش در حقیقت همراستاسازی دو کوپلینگ است و هر گونه خارج از مرکزی، ناهمواری، اختلاف قطر دو کفه و خطای ماشین کاری کوپلینگ در این روش خطا ایجاد خواهد کرد و در بهترين شرايط، دقت اين روش تا 0.1 ميليمتر است. این روش را می توان برای ماشین ها و کوپلینگ های ساده و کم سرعت و برای همراستاسازی اولیه ماشین استفاده نمود.

فیلر
  • استفاده از ساعت:

نصابان با تجربه ماشين آلات هنوز برای نصب ماشين هاي مهم از ساعت انديکاتور استفاده می کنند. در استفاده از اين ابزار، روشهای متعددی وجود دارد که هر کدام ويژگي خاص خود را دارد. با اين وجود اين روشها هم می تواند خطاهای نهفته ای داشته باشد که هنوز حتی از چشم با تجربه ترين ها هم پوشيده باشد. با اين ابزار در بهترين حالت ها تا  0.01 ميليمتر دقت را پاسخ گو است. روشهای معمول استفاده از ساعت اندیکاتور را می توان بصورت زیر برشمرد:

  • روش دو ساعته لبه و پیشانی ()

یک روش استاندارد معمول با احتمال خطای تاثیر حرکت محوری و مناسب برای کوپلینگ های بدون واسطه

  • روش دو ساعته معکوس (Reverse)

مناسب ترین روش برای کوپلینگ های واسطه دار و حذف خطای حرکت محوری

  • روش سه ساعته یک لبه و دو پیشانی (Face Face Rim)

مشابه روش 1 با حذف خطای حرکت محوری

  • روش دو ساعت پیشانی با گاردان (Face Face Distance)

مناسب برای کوپلینگ های با واسطه بلند مانند گاردان.

همراستاسازی

در استفاده از ساعت باید مراقب خطای کمانش پایه های ساعت بود و با اندازه گیری آن، مقدار آن را در محاسبات وارد کرد. در کلیه روشهای استفاده ساعت می توان به روش گرافیکی یا محاسباتی میزان حرکت پایه ها را جهت اصلاح ناهمراستایی بدست آورد.

همراستاسازی
  • استفاده از اپتيک ليزری :

تجهيزات اپتيک ليزری، عمليات همراستاسازی سنتی را سرعت، دقت و سهولت قابل توجهی بخشيده است. در فرآيند تعميرات و دوره های تعميرات اساسی، عملیات تعمیرات علاوه بر در بر داشتن هزینه های تعمیراتی، زمان توقف ماشین بیشترین خسارت افت تولید را به دنبال خواهد داشت. عملیات همراستاسازی می تواند بخش مهمی از زمان توقف ماشين را بخود اختصاص دهد. تجهيزات ليزری علاوه بر افزايش دقت و حذف خطاهای معمول روش های سنتی، می تواند سرعت همراستاسازی را تا 4/1 زمان معمول کاهش دهد.

اپتیک لیزری

سایر روش های خاص :

الف- روشهای سنتی

در بسیاری از ماشین های خاص ممکن است نیاز به روشهای ویژه باشد از جمله:

  • استفاده از ریسمان یا سیم در همراستاسازی پولی ها

  • استفاده از سیم پیانو در همراستاسازی یاتاقانهای با فاصله های زیاد، مانند کشتی یا توربین ها.

  • استفاده از دوربین های دقیق نقشه برداری برای تراز کردن در ماشین های بزرگ.

ب- روشهای پیشترفته

امروزه تجهيزات ويژه ای که عمدتاً از روشهای اپتيِک ليزری استفاده می کنند توسط شرکت های مختلف ارائه می شود که عبارتند از :

  • همواری خطی Straightness

  • همواری سطحی Flatness

  • همراستایی یاتاقان ها Center of Bearing

  • موازی بودن محورهاParallelism

  • عمود بودن محورها Normality

  • مرکزهای دوران Pointing Direction

  • همراستایی آنلاین PermAlign

همراستاسازی اپتیکال
فهرست